
Let us never negotiate out of fear. But let us never fear to negotiate.
John F. Kennedy (1917-1963)
ေၾကာက္လို႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးရတာမ်ိဳး မျဖစ္ေစနဲ႔။ ဒါေပမဲ့ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးဖို႔ ေၾကာက္ေနတာမ်ိဳးလည္း မျဖစ္ေစနဲ႔။
(ဂြ်န္အက္ဖ္ ကေနဒီ)

John F. Kennedy (1917-1963)
ေၾကာက္လို႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးရတာမ်ိဳး မျဖစ္ေစနဲ႔။ ဒါေပမဲ့ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးဖို႔ ေၾကာက္ေနတာမ်ိဳးလည္း မျဖစ္ေစနဲ႔။
(ဂြ်န္အက္ဖ္ ကေနဒီ)


Mark Twain (1835-1910)
ကိုယ့္ကိုယ္ကို အမ်ားစုဘက္မွာ ပါ၀င္ေနတာကို ေတြ႔ရတဲ့အခါတိုင္း ခဏတျဖဳတ္နားၿပီး ျပန္စဥ္းစားၾကည့္လိုက္ပါ။
(မာ့ခ္တြိန္း)
ျမန္မာစကာပံုေတြမွာ သူ႔ဖက္ကိုယ့္ဖက္ လိုရာဆဲြၿပီး ေျပာႏိုင္တဲ့ စကားပံုေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိေနတာကို ျမန္မာစာဖတ္သူမ်ား သိၾကၿပီးျဖစ္ပါတယ္။
ဥပမာ---
“သူေတာ္သြားလမ္း မိုဃ္းႀကီးဖ်န္း” ဆိုတဲ့စကားပံုနဲ႔ “ကံဆိုးမသြားေလရာ မိုဃ္းလိုက္လို႔ရြာ” ဆိုတဲ့ ဆန္႔က်င္ဘက္ သေဘာရွိတဲ့ စကားပံုေတြမ်ိဳး။
“တစ္ရြာမေျပာင္း သူေကာင္းမျဖစ္” ဆိုတဲ့စကားပံုနဲ႔ “ေသခ်င္တဲ့က်ား ေတာေျပာင္း” ဆိုတဲ့စကားပံုမ်ိဳး။
ေနာက္ၿပီးေတာ့ “လူညီရင္ ဤကို ကြ်ဲဖတ္စတမ္း” ဆိုတဲ့စကားပံုနဲ႔ “ကိုယ္ေကာင္းရင္ ေခါင္းဘယ္မေရြ႕” ဆိုတဲ့စကားပံုမ်ိဳးေတြပါ။
ဒီစကားပံုေတြအရ လူေတြဟာ ကိုယ္ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ဘက္ကို ဆြဲယူၿပီးေျပာရိုးျပဳေလ့ရွိခဲ့တာ သိႏိုင္တာေပါ့။ ဒီလိုေျပာရိုးျပဳခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ စကားပံုတစ္ခုဟာ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အတြက္ ပံုေသသာဓကတစ္ခုမဟုတ္ေတာ့သလို လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ဟာလည္း စကားပံုတစ္ခုရဲ႕ ေနာက္လိုက္ေက်းကြ်န္ မဟုတ္ေတာ့ဘူးဆိုတာ သိႏိုင္ၿပီေပါ့။ ဒီလိုေျပာလို႔ စကားပံုေတြဟာ ဘာမွအသံုးမ၀င္ဘူးလို႔ေတာ့ မဆိုလိုပါဘူး။ သူ႔ေနရာနဲ႔သူ အသံုးတည့္ေနလို႔သာ ယေန႔ေခတ္ကာလအထိ စကားပံုအျဖစ္ ဆက္လက္ရွင္သန္ေနတယ္ဆုိတာေတာ့ ဘယ္သူမွ ျငင္းလို႔မရတဲ့ အခ်က္ႀကီးပါ။
အထက္ပါ စကားပံုေတြအနက္ ဒီေနရာမွာ ေျပာခ်င္တာက “လူညီရင္ ဤကို ကြ်ဲဖတ္စတမ္း” ဆိုတာေလးပါ။ လူအမ်ားအစုက အမွတ္မွားၿပီး ဤ-အကၡရာကို ကြ်ဲလို႔ ဖတ္ရင္ က်န္တဲ့လူေတြကလည္း ဤ-အကၡရာမွန္း သိသိႀကီးနဲ႔ ကြ်ဲလို႔ လိုက္ဖတ္ရမယ္ ဆုိတဲ့ စကားပါ။ ဒါမ်ိဳးကို ယေန႔ေခတ္မွာ လက္ခံရမည့္ ကိစၥမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ယေန႔ေခတ္မွာမွ မဟုတ္ပါဘူး၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ေထာင့္ငါးရာေက်ာ္ကတည္းကိုက ပညာရွိေတြ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ လက္မခံခဲ့တဲ့ ကိစၥႀကီးပါ။
ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား လက္ထက္ေတာ္အခါတုန္းက အနာထပိဏ္သူေဌးဆိုတာ လူတိုင္းသိတဲ့ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းတကာႀကီးေပါ့။ ခ်မ္းသာလိုက္တာလည္း မေျပာနဲ႔ေတာ့၊ အလြန္က်ယ္၀န္းတဲ့ ေဇတမင္းသားပိုင္ ဥယ်ာဥ္ႀကီးကို အဲဒီဥယ်ာဥ္အျပည့္ ေငြေတြခင္းၿပီးေတာ့ ၀ယ္၊ ေက်ာင္းေဆာက္ၿပီး ျမတ္စြာဘုရားကို လွဴဒါန္းခဲ့တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့လည္း ေန႔တိုင္းေန႔တိုင္း ဘုရားနဲ႔ သံဃာေတာ္ေတြကို ဆြမ္းလုပ္ေကြ်းတယ္။ ၾကာလာေတာ့ ရွိတဲ့ပစၥည္းေတြ လံုးပါးပါးၿပီး ဆံျပဳတ္ေတာင္ အႏိုင္ႏိုင္ဆက္ကပ္ရတဲ့အထိ မြဲသြားရွာတယ္။
ဒါကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး သူေဌးၿခံတံခါးေစာင့္တဲ့ နတ္က “ခင္ဗ်ား ဒီလို မြဲသြားရတာဟာ ခင္ဗ်ားၾကည္ညိဳလွပါတယ္ဆိုတဲ့ ဦးျပည္းေတြကို ေန႔တုိင္းထမင္းေကြ်းေနလို႔ ျဖစ္တာ၊ ဒီအခ်ိန္က စၿပီး အဲလို ေကြ်းတာေမြးတာေတြ မလုပ္နဲ႔ေတာ့” လို႔ လာေျပာသတဲ့။ သူေဌးႀကီးက ေသာတာပန္ျဖစ္ေနၿပီဆုိေတာ့ သူ႔စကားကို နားမေယာင္ခဲ့တဲ့အျပင္ အဲဒီမိစၧာဒိ႒ိနတ္ကိုပဲ သူ႔အိမ္က ႏွင္ထုတ္ပစ္ခဲ့တယ္။ တိုတုိပဲ ဆိုၾကပါစို႔၊ အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာ သူေဌးလည္း ျပန္ၿပီး ခ်မ္းသာလာလို႔ အရင္အတိုင္း ဆြမ္းစသည္ ျပန္လည္ လွဴဒါန္းႏိုင္ခဲ့တယ္။
တစ္ေန႔ေတာ့ ဆြမ္းကပ္အၿပီးမွာ သူေဌးႀကီးက ဘုရားကို အထက္ပါအျဖစ္အပ်က္ကို ေလွ်ာက္ျပတယ္။ ဒီေနရာမွာ ဘုရားစကားေတာ္က ေတာ္ေတာ္မွတ္သားဖို႔ေကာင္းတယ္။ စာဖတ္သူေတြ က်က္ခ်င္က်က္ထားႏိုင္ေအာင္ ပါဠိဂါထာေလးကိုပါ ရွာၿပီးေရးေပးလိုက္ပါတယ္။ တကယ္အလုပ္လုပ္တဲ့လူေတြ သူမ်ားစကားေၾကာင့္ ကိုယ့္လမ္းေၾကာင္း မေျပာင္းေအာင္ ဒီဂါထာေလးကို အဓိပၸါယ္နဲ႔တကြ ေဆာင္ထားဖို႔ေကာင္းတယ္။
န ပေရသံ ၀ိေလာမာနိ၊ န ပေရသံ ကတာကတံ။
အတၱေနာ၀ အေ၀ေကၡယ်၊ ကတာနိ အကာတာနိ စ။
(ဓမၼပဒ)
သူမ်ားေတြရဲ႕ မလိုမုန္းထားစကားေတြကိုလည္း အေရးစိုက္ၿပီး နားေထာင္မေနနဲ႔။
သူမ်ားေတြ လုပ္တဲ့အလုပ္ေတြကိုလည္း ဟုတ္၏ မဟုတ္၏ ေျပာမေနနဲ႔။
ကိုယ့္ရဲ႕ အလုပ္ေတြကိုသာ တကယ္ဟုတ္သလား မဟုတ္သလား ဂရုတစုိက္ၾကည့္႐ႈပါ။
ဒီဘုရားစကားေတာ္ကို ၾကည့္ရင္ အလုပ္တကယ္လုပ္ေနတဲ့လူတစ္ေယာက္မွာ အတိုက္အခုိက္ဆိုတာေတြ ကေတာ့ အၿမဲရွိေနမွာပဲဆိုတာ သိႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘုရားက “အဲဒါေတြကို ဂ႐ုမစိုက္နဲ႔၊ ကိုယ့္အလုပ္ကိုယ္လုပ္” လို႔ မိန္႔ေတာ္မူခဲ့တယ္။ တစ္နည္းေျပာရရင္ေတာ့ ဘုရားက “ကိုယ္ေကာင္းရင္ ေခါင္းဘယ္မေရြ႕ပါဘူး” တဲ့။
ယေန႔ေခတ္မွာ အင္တာနက္ေတြ ဘာေတြေပၚလာေတာ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ သူမေက်နပ္တဲ့ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ နာမည္ကို ဖ်က္ဆီးပစ္ဖို႔ ေတာ္ေတာ့္ကို လြယ္ကူတယ္။ ေရးခ်င္တာေတြ အကုန္ေရးၿပီး ကလစ္လိုက္တာနဲ႔ အဲဒီလူရဲ႕ သတင္းလႊင့္ခ်က္ဟာ စကၠန္႔ပိုင္းအတြင္း တစ္ကမၻာလံုး ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားေတာ့တာပဲေပါ့။ အဲလို လုပ္ေနတဲ့လူေတြလည္း အမ်ားႀကီး ရွိေနတာေတြ႔ေနရတယ္။ သူတို႔လုပ္တာ မွန္တာလည္းရွိမယ္၊ မွားတာလည္းရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ ခံရတဲ့လူမွာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ဒုကၡေရာက္သြားနိုင္တယ္။ အေရးႀကီးဆံုးကေတာ့ စာဖတ္သူရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ပါပဲ။ သူဘာရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ေရးသလဲ? ဆိုတဲ့ သူ႔ေနာက္ကြယ္မွာတကယ္ရွိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ျမင္ေအာင္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။ အဲဒီလိုမဟုတ္ရင္ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္လည္း ဤကို ကြ်ဲ ဖတ္တဲ့ လူအုပ္စုထဲ ပါသြားႏိုင္တယ္။
တကယ္ေတာ့ အင္တာနက္ေပၚေရာက္လာတဲ့ သူမ်ားအေၾကာင္း မေကာင္းေရးထားတဲ့ စာမွန္သမွ်ကို ၾကည့္ရင္ ဘယ္သူဘယ္၀ါက ေရးတယ္လို႔ မသိရတာပဲ မ်ားပါတယ္။ အဲဒီလိုကိုယ့္နာမည္ကိုေတာ့ ေဖ်ာက္ထားၿပီး သူမ်ားနာမည္ကိုက်ျပန္ေတာ့ ရစရာမရွိေအာင္ သြားပုတ္ေလလြင့္လုပ္ကတည္းကိုက အဲဒီေရးတဲ့လူဟာ ဘယ္လိုလူစားလည္း ဆိုတာကိုေတာ့ စာဖတ္သူတိုင္း ရိပ္မိၾကပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္သူဘယ္၀ါရယ္လို႔ တိတိက်က် မသိရွိရရင္ေတာင္မွ အဲဒီလူရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္ကို နားလည္ႏိုင္ၾကမွာပါ။ သတင္းတစ္ပုဒ္ဟာ မွန္သည္ျဖစ္ေစ၊ မွားသည္ျဖစ္ေစ အမ်ားစုက လက္ခံၿပီ ဆိုတာနဲ႔ပဲ အတည္ျပဳလို႔မရေသးပါဘူး။ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္နဲ႔ ေ၀ဘန္ပိုင္းျခားႏိုင္ဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။
ဒီလို ေ၀ဘန္ပိုင္းျခားႏိုင္ဖို႔အတြက္ အခ်ိန္အမ်ားႀကီးေပးေနဖို႔ မလိုပါဘူး။ စာေရးဆရာႀကီး မာ့ခ္တြိန္းေျပာတဲ့အတိုင္း ေျပာရရင္---
“ကိုယ့္ကိုယ္ကို အမ်ားစုဘက္မွာ ပါေနတာကိုေတြ႔ရတဲ့အခါတုိင္း ခဏနားၿပီး ျပန္စားၾကည့္လိုက္ပါ”။
ဒီလိုဆုိရင္ ဤကို ဤလို႔ပဲ ျပန္ျမင္လာပါလိမ့္မယ္။ ကြ်ဲကိုလည္း ကြ်ဲလို႔ပဲ ျပန္ျမင္လာပါလိမ့္မယ္။ လူညီေနရံုနဲ႔ ဤကို ကြ်ဲ ဖတ္ေနရင္ေတာ့ အမွန္တရားနဲ႔ ဘယ္ေသာအခါမွ မနီးစပ္ႏိုင္ဘူးဆိုတာကို ေလးနက္စြာ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ စာဖတ္သူမ်ား ေ၀ဘန္ပိုင္းျခားႏိုင္ၾကပါေစ။


Ralph Waldo Emerson (1803-1882)
“အတတ္ၾကဴး ဘီလူးျဖစ္”
(ေရာဖ္ ေ၀ါဒို အီမာဆန္၊ ၁၈၀၃-၁၈၈၂)
ေရာဖ္ ေ၀ါဒို အီမာဆန္ဟာ (၁၉) ရာစုအလယ္ေလာက္မွာ ေပၚထြန္းခဲ့တဲ့ အေမရိကန္လူမ်ိဳး၊ အက္ေဆးဆရာ၊ ကဗ်ာဆရာနဲ႔ စာေပေဟာေျပာဆရာတစ္ဦးပါ။ အထူးသျဖင့္ သူ႔ကို (၁၉) ရာစုအလယ္ေခတ္ရဲ႕ (စာေပ)ေခတ္ေျပာင္းေတာ္လွန္ေရးလႈပ္ရွားမႈမွာ ဦးေဆာင္သူအျဖစ္ အသိမ်ားၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အီမာဆန္ကို ပုဂၢလိက၀ါဒေရးရာမွာ ၿပိဳင္စံရွားသူအျဖစ္ ႐ူျမင္ၾကၿပီး လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာျဖစ္ေပၚေလ့ရွိတဲ့ ဆန္႔က်င္ဘက္ ေကာင္းက်ိဳး/ဆိုးျပစ္ေတြကို ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ ဖိအားေတြကို ႀကိဳတင္ျမင္တတ္သူအျဖစ္လည္း နားလည္ထားၾကပါတယ္။ ဆရာႀကီးဟာ သူ႔အေတြးအျမင္ေတြကို အက္ေဆးဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာေရးသားထုတ္ခဲ့တဲ့အျပင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္း စာေပေဟာေျပာပဲြေပါင္း (၁၅၀၀) ေက်ာ္ကိုလည္း သူ႔တစ္သက္ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ပါတယ္။
အီမာဆန္ရဲ႕ ပုဂၢလိက၀ါဒဆိုတာ လူတစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ ကိုယ္က်င့္တရားနဲ႔ အေတြးအေခၚဒႆနကို ဆိုလိုပါတယ္။ သူ႔အဆိုအရ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ဟာ ပညာဘယ္ေလာက္တတ္တတ္ ကိုယ္က်င့္တရားမဖက္ရင္ အရူးနဲ႔တူတယ္၊ သို႔မဟုတ္ ျမန္မာလိုတည့္တည့္ေျပာရရင္ ဘီလူးနဲ႔ တူပါတယ္ တဲ့။ ဒါကို ျမန္မာေတြက “အတတ္ၾကဴး ဘီလူးျဖစ္”လုိ႔ ဆိုစမွတ္ျပဳၾကပါတယ္။ ပညာအလြန္တတ္ၿပီး ေဒါသႀကီးသူေတြ၊ ေလာဘႀကီးသူေတြကို လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ အမ်ားအျပားေတြ႔ျမင္ သိရွိႏိုင္ပါတယ္။ သူတို႔ကို ပညာတတ္လူဆိုးႀကီးေတြလို႔လည္း ေခၚဆိုလိုက ေခၚဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ပညာဆိုတာ ေက်ာင္း၊ ေကာလိပ္၊ တကၠသိုလ္နဲ႔ ျပင္ပေလာကမွာ သင္ယူထားတဲ့ အသိေတြကို ဆိုလိုတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။
ဒီပညာသေဘာက ေမြးရာပါ အက်င့္စ႐ိုက္ကို မလြမ္းမိုးႏိုင္တဲ့အတြက္ ေမြးရာပါ ေဒါသစ႐ုိက္ႀကီးသူေတြ၊ ရာဂစ႐ုိက္ႀကီးသူေတြကို သူတို႔တတ္ထား၊ သင္ယူထားတဲ့ေလာကီပညာရပ္ေတြက မထိမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္ၾကပါဘူး။ ဒီသေဘာအရ ေလာကီပညာနဲ႔ စ႐ိုက္ဟာ တစ္သီးတျခားစီ ကြဲျပားလာရပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ စ႐ုိက္ကို တိုက္႐ိုက္ထိမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့ပညာဆိုတာ ေလာကီနယ္လြန္ပညာ၊ သို႔မဟုတ္ ေလာကုတၱရာပညာပဲရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီေလာကီနယ္လြန္ပညာကိုေတာ့ ေန႔စဥ္ဘ၀မွာ လႈပ္ရွား႐ုန္းကန္ေနသူေတြအဖို႔ က်င့္သံုးဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္တာ မဟုတ္ေပမဲ့ အခက္အခဲအမ်ားႀကီးရွိနိဳင္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ထြက္ေပါက္တစ္ခုကို ရွာေပးဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။
ေလာကီပညာ အလြန္တတ္ၿပီး စ႐ိုက္ကို မျပဳျပင္ႏိုင္သူေတြဟာ “ေၾကာင္သူေတာ္ႀကီးမ်ား” အေနနဲ႔ပါ ႐ႈျမင္ခံရတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုမျဖစ္ဖို႔အတြက္ က်င့္သံုးရမည့္ နည္းလမ္းကေတာ့ ေယာနိေသာ မနသီကာရေခၚ “ႏွလံုုးသြင္းေကာင္းမႈ” ပါပဲ။ “ႏွလံုးသြင္းေကာင္း”ဆိုတာ ေနရာတိုင္းနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ ေဒါသျဖစ္စရာရွိတဲ့အခါ “ငါဘာေၾကာင့္ေဒါသျဖစ္ရသလဲ?” ဆိုတဲ့ေမးခြန္းဟာ ပထမဆံုးေမးရမည့္ ေမးခြန္းတစ္ခုပါ။ ေမးခြန္းရဲ႕ အေျဖကို ရွာေတြ႔သြားတဲ့အခါ အေျခအေနကို နားလည္လာၿပီး ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ေဒါသဟာလည္း အလိုအေလ်ာက္ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ အေျဖကို ရွာမေတြ႔တဲ့အခါမွာေတာ့ ပညာတတ္ႀကီးေတြဟာ မိမိရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို ႐ႈငဲ့ၿပီး ကိုယ့္ေဒါသကို ေျဖေဖ်ာက္ႏိုင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုေလ့က်င့္ပါမ်ားတဲ့အခါ ပညာတတ္ႀကီးေတြဟာ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ စရုိက္ဆိုးေတြကို မျမင္သာေအာင္ ထိမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းၿပီး လူ႔ပတ္၀န္းက်င္မွာ အရွက္မကြဲေတာ့ပါဘူး။ ဒါဟာ ႏွလံုးသြင္းေကာင္းမႈနဲ႔ ကိုယ့္ေဒါသကို အလြယ္ကူဆံုး ထိမ္းခ်ဳပ္တဲ့နည္းပါပဲ။
ထိုနည္းတူ ေလာဘျဖစ္စရာရွိလို႔ ေလာဘျဖစ္လာတဲ့အခါမွာလည္း အထက္ပါနည္းဟာ အသံုးတည့္လွပါတယ္။ ေလာဘျဖစ္တဲ့ေနရာမွာေတာ့ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေလာဘဟာ တဏွာအသြင္ေဆာင္ၿပီးေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာေလာဘကေတာ့ ရာဂအသြင္ကို ေဆာင္ထားတတ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေမတၱာအသြင္ေဆာင္တဲ့ ေလာဘအမ်ိဳးအစားလည္းရွိပါေသးတယ္။ ေလာဘက တဏွာအသြင္ေဆာင္ေနၿပီဆိုရင္ အဘိဇၥ်ာဆိုတဲ့ “သူတစ္ပါးပစၥည္းဥစၥာကိုမတရားသိမ္းပိုက္လိုမႈ”ေတြ ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။ ရာဂအသြင္ေဆာင္တဲ့အခါမွာေတာ့ သူတပါးသားမယားကို လိုခ်င္တပ္မက္မႈေတြ တိုးပြါးေနတတ္ပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ သက္မဲ့အရာ၀တၳဳကို တပ္မက္တာကို တဏွာအသြင္ေဆာင္တဲ့ေလာဘ၊ သက္ရွိအရာ၀တၳဳအေပၚ တပ္မက္မႈကို ရာဂအသြင္ေဆာင္တဲ့ေလာဘ လို႔ခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္။
အဲဒီႏွစ္မ်ိဳးထက္ပိုမို သိမ္ေမြ႔ၿပီး အသိရခက္တဲ့ေလာဘတစ္မ်ိဳးကေတာ့ ေမတၱာအသြင္ေဆာင္တဲ့ ေလာဘပါပဲ။ ဒီေလာဘမ်ိဳးျဖစ္ေပၚေနၿပီဆိုရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုေတာင္ သတိမျပဳမိေအာင္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ တစ္ေယာက္ေယာက္အေပၚ ေလာဘနဲ႔ၿငိတြယ္ေနတဲ့ကိစၥကို ေမတၱာသက္၀င္ေနသေယာင္ ကိုယ္တိုင္ထင္ေနတတ္ပါတယ္။ အဲဒီခါမွာ ေလာဘမွန္းဘယ္လိုသိႏိုင္သလဲဆိုရင္ အဲဒီမိမိႏွစ္သက္ေနသူကို မရႏိုင္တဲ့အခါ ပူေလာင္မႈေတြ ခံစားလာရတတ္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ေမတၱာမဟုတ္ဘူး၊ ေလာဘျဖစ္ေနတယ္လို႔ လက္ခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေလာကမွာ ဒီလိုျဖစ္စဥ္ေတြကို ေနရာတိုင္းမွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာနဲ႔ တပည့္အၾကား၊ လူႀကီးနဲ႔ လူငယ္၊ အထူးသျဖင့္ ေသြးသားမေတာ္စပ္တဲ့ ပတ္၀န္းက်င္အခ်င္းခ်င္း ၿငိတြယ္မႈေတြမွာ ဒီေမတၱာအေယာင္ေဆာင္ထားတဲ့ ေလာဘအမ်ိဳးအစားကို အမ်ားဆံုးေတြ႔ျမင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီလို ေလာဘ၊ ေဒါသေတြ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ မိမိရင္ထဲေနရာယူလာတဲ့အခါ ပညာတတ္ႀကီးဆိုသူေတြဟာ အထက္မွာေျပာခဲ့တဲ့ “ႏွလံုးသြင္းေကာင္းမႈ”မရွိရင္ အထိမ္းအကြပ္မဲ့ၿပီး အမွားမ်ားစြာ လြန္ၾကဴးမိတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ပညာတတ္ေတြရဲ႕ လူသတ္မႈေတြ၊ မုဒိန္းမႈေတြဟာ ေလာကမွာ မၾကာခဏဆိုသလို ျဖစ္ေပၚေနၾကရတာပဲေပါ့။ ဒီလိုအျဖစ္အပ်က္ေတြကို ျမင္ရတဲ့အခါ သာမန္လူေတြရဲ႕ ႏွလံုးသားမွာ “ပညာတတ္လည္း မထူးပါဘူး၊ မုိက္တဲ့လူကေတာ့ ဘယ္လိုျဖစ္ျဖစ္ မုိက္တာပါပဲ”ဆိုတဲ့ အယူအဆေတြ ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့လည္း ဟုတ္ပါတယ္။ မုိက္တဲ့လူကေတာ့ မုိက္တာပါပဲ။ အဲဒီေလာဘေၾကာင့္မိုက္ျခင္း၊ ေဒါသေၾကာင့္မိုက္ျခင္းေတြကို ႏွလံုးသြင္းေကာင္းမႈမပါရင္ သာမန္အားျဖင့္ မဖယ္ရွားႏိုင္ပါဘူး။ ဒီအခါမွာ မိမိတတ္ထားတဲ့ ပညာေတြက ဘာမွ အသံုးမ၀င္ေတာ့ပဲ “အတတ္ၾကဴး ဘီလူးျဖစ္” ဆိုတဲ့ေ၀ါဟာရနဲ႔ သမုတ္ခံရပါေတာ့တယ္။
တကယ္ေတာ့ “အတတ္ၾကဴး ဘီလူးျဖစ္” ဆိုတဲ့စကားကို ပညာအလြန္တတ္ၿပီး အမွားၾကဴးလြန္ဖို႔ နည္းလမ္းထြင္ႏိုင္သူမ်ားကို ရည္ညႊန္းတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ မိမိလြန္ၾကဴးတဲ့အမွားကို လူအမ်ားမသိရေအာင္ တတ္ထားတဲ့ပညာကို အသံုးခ်ၿပီး နည္းလမ္းထြင္လြန္ၾကဴးမယ္ဆိုရင္ သူ႔ပတ္၀န္းက်င္ဟာ အလြန္ႀကီးမားတဲ့ အႏၲရာယ္နဲ႔ ရင္ဆုိင္ရႏိုင္ဖြယ္ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုလူမ်ိဳးကို ရည္ရြယ္ၿပီး အထက္ပါစကားကို ေရွးလူႀကီးမ်ားက အဆိုျပဳခဲ့ၾကဟန္တူပါတယ္။ ဒီသေဘာကိုပဲ ၁၉ ရာစုႏွစ္စာဆိုရွင္ႀကီး အီမာဆန္ကေတာ့ “The wise through excess of wisdom is made a fool.” တဲ့။ သူ႔အဓိပၸါယ္ကေတာ့ “အတတ္ၾကဴး အ႐ူးျဖစ္” တဲ့။ ဒါကို ျမန္မာစကားပံုနဲ႔ ညီေအာင္ “အတတ္ၾကဴး ဘီလူးျဖစ္” လို႔ ဘာသာျပန္ဆိုလိုက္ပါတယ္။ ပညာတတ္ႀကီးမ်ား ႏွလံုးသြင္းေကာင္းၾကပါေစ............။











